FİNANS

(TBMM) - CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, kamu varlıklarının satışının kamu maliyesine etkileri ve kamu yararı açısından araştırılması amacıyla verdikleri Meclis araştırması önergesinin görüşmeleri sırasında, özelleştirmelerden elde edilen gelirlerin kullanımının açıklığa kavuşturulması gerektiğini söyledi. Akay, kamu varlıklarının satışından elde edilen gelirlerin büyük bölümünün bütçe açıklarının finansmanı ile faiz ödemelerinde kullanıldığını savundu.

"1986'DAN BU YANA 73,7 MİLYAR DOLARLIK ÖZELLEŞTİRME GELİRİ ELDE EDİLDİ"

TBMM Genel Kurulu'nda konuşan Akay, kamu varlıklarının satışından elde edilen gelirlerin bütçe açığının finansmanında mı, borç ve faiz ödemelerinde mi yoksa üretim, istihdam ve teknoloji yatırımlarında mı kullanıldığının araştırılması gerektiğini belirtti.

1986 yılından bu yana özelleştirme ve kamu varlıklarının satışından 73,7 milyar dolar gelir elde edildiğini ifade eden Akay, bu gelirin 65,6 milyar dolarının 2003 yılından sonraki dönemde gerçekleştiğini söyledi. Akay, "Ekonomik sıkıntılar giderilmediğine göre, borç miktarları sürekli arttığına göre, faiz giderleri arttığına göre demek ki bütçe açığının finansmanında ve faiz giderlerinin ödenmesinde kullanılmış" dedi.

Özelleştirilen kamu kuruluşları arasında TÜPRAŞ, PETKİM, Türk Telekom, Erdemir, TEKEL, SEKA, Sümerbank ve limanların bulunduğunu belirten Akay, Türk Telekom'un özelleştirilme sürecini örnek gösterdi.

Akay, Türk Telekom'un 2005 yılında 6,5 milyar dolara satıldığını, daha sonra Türkiye Varlık Fonu tarafından 2022 yılında 1,6 milyar dolara satın alındığını belirterek, satın alma işlemi için 11 bankadan kredi kullanıldığını ve erken kapama nedeniyle 21 milyar liranın üzerinde kur farkı gideri oluştuğunu söyledi.

"ALSANCAK LİMANI'NIN İŞLETME HAKKI İHALE ŞARTLARI AÇIKLANMADAN DEVREDİLDİ"

Akay, Türkiye Varlık Fonu'na 2016 yılında devredilen Alsancak Limanı'nın işletme hakkının 2026 yılının ilk çeyreğinde, ihale şartları ve yatırım taahhütleri kamuoyuna açıklanmadan, yalnızca bu limanı işletmek amacıyla kurulan bir şirkete devredildiğini öne sürdü.

İşletme süresi ve şartlarının kamuoyuyla paylaşılmadığını ifade eden Akay, sürecin şeffaf yürütülmediğini savundu.

BOĞAZ KÖPRÜLERİ VE OTOYOLLARIN İŞLETME HAKKI DEVRİ İDDİASI

Boğaz köprüleri ve otoyolların işletme haklarının devrine ilişkin iddialara da değinen Akay, danışmanlık hizmetinin Ernst & Young'a verildiğini belirterek, bir Fransız altyapı şirketi ile bir Türk konsorsiyumunun adının gündeme geldiğini söyledi.

İşletme hakkının devriyle yaklaşık 23,2 milyar dolarlık rant aktarımının söz konusu olduğunu ileri süren Akay, "Bunun açıklanmaya ihtiyacı var" ifadelerini kullandı.

Geçtiğimiz aylarda kabul edilen düzenlemeyle kamu kurum ve kuruluşlarının taşınmazlarının Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından satılmasının önünün açıldığını belirten Akay, satış süreçlerinin nasıl yürütüleceğinin kamuoyu tarafından takip edilemediğini söyledi.

Kamu varlıklarının satışı, özelleştirilmesi ve devri süreçlerinin kamu maliyesine etkileri ile kamu yararı açısından araştırılması gerektiğini vurgulayan Akay, "Benim saydığım bütün örneklerde bırakın kamu yararını kamu zararı olduğunu görürsünüz ve bu kamu zararıyla ilgili de sorumlulardan hesap sorulmadığını görürsünüz. Dolayısıyla müsebbiplerden hesap sorabilmek için bu araştırma önergemizin bugün burada sizler tarafından desteklenmesini bekliyorum" dedi.