FİNANS

VESİM SEYFEDDİN/ETHEM EMRE ÖZCAN - İsrail'in saldırıları ve işgali nedeniyle kovanlarına erişemeyen Lübnanlı arıcılar, güneyde sınır hattında geride bıraktıkları kovanlarının akıbetini öğrenebilmek için uydu görüntüleri satın almak zorunda kalıyor.

İsrail'in 2 Mart 2026'dan bu yana sürdürdüğü saldırılar nedeniyle Lübnan'ın güneyindeki sınır hattında binlerce kişi evlerini ve tarım arazilerini terk etti.

İsrail ordusunun nisan ayında Litani Nehri'nin güneyinde "sarı hat" olarak adlandırdığı ve sınır hattına kadar uzanan bölgeyi "güvenlik tampon bölgesi" ilan etmesiyle de aralarında çiftçilerin de bulunduğu binlerce kişinin tarım arazilerine ve mülklerine erişimi engellendi.

Bu süreçten arıcılar da etkilendi. Geçim kaynakları olan yüzlerce arı kovanını geride bırakmak zorunda kalan arıcılar, İsrail'in işgali, sürdürdüğü saldırılar ve uyguladığı erişim kısıtlamaları nedeniyle aylardır kovanlarına ulaşamıyor.

Lübnan'ın güneyindeki Nebatiye vilayetine bağlı Şebaa beldesinden arıcılar, AA muhabirine yaptıkları açıklamada, geride bıraktıkları kovanların durumunu öğrenebilmek için tek başvurabildikleri yöntemin uydu görüntüleri olduğunu anlattı.

Ücret karşılığında temin ettikleri görüntüler sayesinde kovanların yerinde olup olmadığını görebildiklerini belirten arıcılar, arı kolonilerinin yaşayıp yaşamadığını ya da kovanların kullanılabilir durumda olup olmadığını ise bu görüntülerden anlamanın mümkün olmadığını ifade etti.

Şebaa beldesinden 7 arıcının ülkenin güneybatısında İsrail işgalindeki Hamul bölgesinde geride bıraktığı yaklaşık 390 arı kovanı bulunuyor.

Arıcılar, kovanlarının durumunu yerinde tespit edebilmek, uğradıkları zararı kayıt altına alabilmek ve yeniden üretime başlayabilmek için Lübnan makamlarından bölgeye erişim sağlayacak bir mekanizma oluşturulmasını talep ediyor.

Kovanlar kuşatma altında kaldı

Şebaa Muhtarı Hasan Ali Zahra, İsrail'in saldırılarının onlarca ailenin temel geçim kaynaklarından biri olan arıcılık sektörünü felç ettiğini söyledi.

Arıcılık faaliyetlerinin mevsime göre kovanların dağlık bölgeler ile sahil kesimleri arasında taşınmasına dayandığını belirten Zahra, İsrail saldırılarının bu hareketliliği engellediğini ve kovanların sahil vadilerinde mahsur kaldığını ifade etti.

Zahra, "Bugün sadece kovanlarımızın hala yerinde olup olmadığını ya da yangınlarda yok olup olmadığını öğrenebilmek için uydu görüntüleri satın almak zorunda kalıyoruz." dedi.

Güneyde sınır hattında yer alan Şebaa'dan Nakura beldesine kadar uzanan bölgede daha önce yüzlerce arı kovanı bulunduğunu belirten Zahra, İsrail'in saldırıları nedeniyle bu alanların artık ulaşılamaz hale geldiğini kaydetti.

Kovanları kurtarma çabaları

Çiftçi Yusuf Atvi ise yaz aylarında arı kovanlarının aylarca susuz ve bakımsız bırakılmasının arıların kesin olarak telef olması anlamına geldiğini söyledi.

Uydu görüntülerinde kovanların yerinde görünmesine rağmen kovanların, arıların ölmesi nedeniyle boşaldığını ifade eden Atvi, arıcıların yaşadığı belirsizliğin sürdüğünü dile getirdi.

Arıcı Hasan Zahra ise kış meralarından yararlanmak amacıyla Nakura yakınlarındaki Hamul bölgesine taşıdığı yaklaşık 40 kovanının bulunduğunu söyledi.

İsrail saldırılarının başlamasından bu yana bölgeye giremediklerini belirten Zahra, "Resmi makamlar ve ilgili güvenlik birimleriyle iletişime geçerek kovanlarımızı boş bile olsa çıkarabilmek için izin istedik ancak herhangi bir onay alamadık." diye konuştu.

Arıcıların uydu görüntüleri satın almak için ortak ödeme yaptığını aktaran Zahra, buna rağmen bu görüntülerin kovanların içindeki arıların hala canlı olup olmadığını göstermediğini ifade etti.

Zahra, "Kovan dışarıdan sağlam görünse bile bakım yapılmaması, su eksikliği ile zararlı böcek ve eşek arılarının yayılması, kolonilerin tamamen yok olmasına neden olabilir." dedi.

Büyük ekonomik kayıp

Bölgedeki tarım kooperatifinin üyesi Hıdır Hassan da İsrail'in saldırıları ve arazi tahribatı nedeniyle 2023 sonlarından bu yana arılıkların büyük bölümünün zarar gördüğünü söyledi.

Burkıt en-Nekkar bölgesindeki arazisinde bulunan yaklaşık 70 kovanını kaybettiğini, 140 kovanın bulunduğu başka bir arazisinin ise tamamen tahrip edildiğini anlatan Hassan, kalan kovanları Kefir, Hasbaya ve daha sonra Nakura'ya taşımaya çalıştıklarını ancak güvenlik koşulları nedeniyle bunun da mümkün olmadığını ifade etti.

Doğrudan arılık ve altyapı zararının 200 bin doları aştığını belirten Hassan, Lübnan hükümetine yolların açılması ve arazi sahiplerinin zarar tespiti yapabilmesi için acil adım atılması çağrısında bulundu.

İsrail ile Hizbullah arasında son aylarda ilan edilen ateşkesler ve 26 Haziran 2026'da ABD arabuluculuğunda Beyrut ile Tel Aviv arasında imzalanan "çerçeve anlaşmasına" rağmen İsrail, Lübnan topraklarına yönelik saldırılarını, patlatma ve kara saldırılarını sürdürüyor.