Türkiye Azerbaycan Dostluk İşbirliği ve Dayanışma Vakfı (TADİV) ile Kültürlerarası Ağ Derneği işbirliğinde düzenlenen “Barışın Coğrafyası Karabağ: Güney Kafkasya’da İmar, İstikrar ve Bölgesel İşbirliği” programı kapsamında Azerbaycan’da bulunan Türkiye’den 20 kişilik basın ve temsil heyeti, işgalden kurtarılan Ağdam’ı ziyaret ederek mayın temizleme çalışmalarını yerinde takip etti.
Heyete, ziyaretin ilk durağı olan Ağdam’da Azerbaycan Mayın Temizleme Ajansı (ANAMA) yetkilileri tarafından bölgedeki mayın temizleme faaliyetleri hakkında brifing verildi.
ANAMA Ağdam bölgesi operasyon rehberi ve mayın temizleme uzmanı Halik Zülfukarov, Ağdam’ın ülkenin en yoğun mayınlı bölgelerinden biri olduğunu belirterek, yürütülen çalışmalar ve sahada uyulması gereken güvenlik kuralları hakkında bilgi paylaştı.
Ağdam’da 20’den fazla sahada mayın temizleme çalışmalarının sürdüğünü aktaran Zülfukarov, Karabağ ve Doğu Zengezur’da mayın temizleme faaliyetlerinin ilgili kurumların koordinasyonunda devam ettiğini söyledi.
Bölgenin 1993’te Ermenistan silahlı kuvvetlerince işgal edildiğini, 2. Karabağ Savaşı’nda ise işgalden kurtarıldığını anlatan Zülfukarov, 27 yıllık işgal süresince alanın büyük ölçüde tahrip edildiğini ve yoğun şekilde mayınlarla kirletildiğini dile getirdi.
Zülfukarov, heyetin bulunduğu alanın eski temas hattının bir parçası olduğunu belirterek, “Burası geçmişte eski temas hattının, yani orduların karşı karşıya bulunduğu hattın bir parçasıydı ve mayınlarla en yoğun şekilde kirletilmiş alanlardan biriydi. Ancak artık tarafımızca tamamen temizlenmiştir.” ifadesini kullandı.
Ağdam’da 350’den fazla personelin görev yaptığını aktaran Zülfukarov, ekiplerin her gün farklı sahalara sevk edildiğini vurguladı.
Zülfukarov, sadece Ağdam ili sınırlarında 20’den fazla sahada mayın temizleme faaliyetlerinin sürdüğünü belirterek, çalışmaların Cebrayıl, Fuzuli, Laçın, Kubadlı ve Ağdere başta olmak üzere işgalden kurtarılan diğer bölgelerde de devam ettiğini kaydetti.
Mayın temizleme faaliyetlerine ilişkin bilgi veren Zülfukarov, 110 kişiden oluşan 13 operasyon ekibinin yanı sıra mayın arama köpekleri, mekanik mayın temizleme ekipleri, yerli özel kuruluşlar ile Savunma Bakanlığı ve Olağanüstü Haller Bakanlığı ekiplerinin de çalışmalara katıldığını ifade etti.
Zülfukarov, kendisinin de 2017 ve 2018’de Türkiye’de İran-Türkiye sınırındaki mayın temizleme faaliyetlerinde görev yaptığını söyledi.
“Mayın haritalarının tamamının yanlış olduğu ortaya çıktı”
Ermenistan’ın mayın döşeme yöntemine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Zülfukarov, işgalin ilk yıllarında mayınların düzensiz şekilde yerleştirildiğini, daha sonraki dönemde ise belirli mayın hatları oluşturulduğunu belirtti.
Zülfukarov, bölgeyi terk ederken çok sayıda mayının rastgele bırakıldığını anlatarak, “Sayın Cumhurbaşkanı’mıza mayın haritalarını teslim ettiler. Ancak yapılan incelemelerde bu haritaların tamamının yanlış olduğu ortaya çıktı.” diye konuştu.
250 binden fazla patlayıcı etkisiz hale getirildi
Bugüne kadar yürütülen mayın temizleme operasyonlarında 42 bin 664 personel mayını, 23 bin 954 tanksavar mayını ile 190 bin 352 farklı türde patlayıcı madde ve mühimmatın tespit edilerek etkisiz hale getirildiğini bildiren Zülfükarov, 291 bin 684 hektar alanın mayından temizlendiğini kaydetti.
Eski temas hattı ile çevresinin en yoğun mayınlı bölgeler olduğunu belirten Zülfukarov, devletin öncelik planlaması doğrultusunda ilk aşamada şehir merkezleri, ulaşım yolları, elektrik ve altyapı hatları ile yeniden inşa edilmesi planlanan alanların temizlendiğini söyledi.
Zülfukarov, Ağdam şehir merkezinde yeni binaların inşa edildiğini, 3 yerleşim yerinde yeniden imar çalışmalarının tamamlandığını ve bölge halkının normal yaşamına döndüğünü belirterek, mayın temizleme faaliyetlerinin ise sürdüğünü ifade etti.
Sadece Ağdam ili sınırlarında bugüne kadar 45 bin 130 hektarlık alanın mayın ve patlamamış mühimmattan temizlendiğini aktaran Zülfukarov, bu çalışmalarda 13 bin 77 personel mayını, 7 bin 895 tanksavar mayını ve 17 bin 134 farklı patlayıcı maddenin etkisiz hale getirildiğini kaydetti.
“433 kişi mayın patlamalarından zarar gördü”
Zülfukarov, 10 Kasım 2020-3 Ağustos döneminde Karabağ ve Doğu Zengezur’da 268 mayın patlaması meydana geldiğini belirterek, bu olaylarda 433 kişinin zarar gördüğünü, bunlardan 73’ünün hayatını kaybettiğini, 360 kişinin ise yaralandığını söyledi.
Mayın patlamalarının yalnızca eski temas hattında değil, çatışmaların yaşanmadığı ve eski temas hattının 80-90 kilometre gerisindeki bölgelerde de meydana geldiğini ifade eden Zülfukarov, bunun Karabağ’ın mayınlarla ne derece yoğun şekilde kirletildiğinin göstergesi olduğunu dile getirdi.
Zülfukarov, bulundukları sahada bugüne kadar 256 personel mayını ile 43 tanksavar mayınının etkisiz hale getirildiğini aktardı.
Brifingin ardından heyet, kontrollü olarak gerçekleştirilen mayın imhasına tanıklık etti.
Ağdam Cuma Mescidi ve Sanayi Parkı ziyareti
Basın mensupları, daha sonra işgal döneminde zarar gören ve restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından yeniden ibadete açılan Ağdam Cuma Mescidi’ni ziyaret etti.
Heyet, yaklaşık 30 yıl süren işgal döneminde büyük ölçüde tahrip edilen şehir merkezini gezerek bölgede yürütülen yeniden imar çalışmalarına ilişkin yetkililerden bilgi aldı.
Yetkililer, Ağdam’da inşa edilen ikinci konut kompleksinin 13 hektarlık alana yayıldığını, 60’ı konut olmak üzere toplam 66 binadan ve 1268 daireden oluştuğunu belirtti.
Komplekse bugüne kadar 814 ailenin yerleştirildiğini aktaran yetkililer, geri dönüş sürecinin aşamalı sürdüğünü, kentte yeni konut alanlarının inşasının da devam ettiğini ifade etti.
“Kendi vatanımıza döndüğümüz için mutluyuz”
Ağdam’dan 1993’te ayrılmak zorunda kaldığını anlatan Mezahir Aliyev, işgalin ardından 30 yılı aşkın süre memleketinden uzak yaşadığını söyledi.
Aliyev, yeniden inşa edilen konutlara yerleştiklerini, devletin kendilerine ücretsiz konut tahsis ettiğini belirterek, “Su var, evler çok rahat, güzel koşullar yaratılmış.” dedi.
İşgalden kurtarılan Ağdam’a ilk kez döndüklerinde duygusal anlar yaşadıklarını dile getiren Aliyev, “Geldiğimizde hepimiz gözyaşı döktük.” ifadesini kullandı.
Aliyev, Türkiye’ye ve Türk halkına teşekkür ederek, “Onlar bizim daimi kardeşlerimiz. Her zaman bize yardım ediyorlar, arkamızda duruyorlar.” diye konuştu.
Daha sonra heyet, Sanayi Parkı’ndaki ayakkabı ve duvar kağıdı fabrikasını ziyaret ederek üretim faaliyetlerini yerinde inceledi.
03:58
News
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
